[…]

Ανατρέχοντας στην καταγωγή του ανθρώπου, επιχείρησα να δω πώς αντιλαμβάνονταν το χρόνο οι πρωτόγονες κοινότητες, για να νιώσω αργότερα πόσο την καταλυτική δύναμη άσκησε ο χρόνος στην αρχαία ελληνική σκέψη αλλά και στους μεγάλους πολιτισμούς που ήκμασαν στην Αίγυπτο και την Μεσοποταμία.

Προχωρώντας, κατανόησα τις δυσχέρειες των φιλοσόφων και των επιστημόνων να ανακαλύψουν τι είναι ο χρόνος: από το γίγνεσθαι του Ηράκλειτου στο είναι του Παρμενίδη και στα παράδοξα του Ζήνωνα. Εντυπωσιάστηκα από τον λιτό αλλά περιεκτικό ορισμό του Πλάτωνα (κινητή εικόνα της αιωνιότητας) και από την πρώτη απόπειρα του Αριστοτέλη να δώσει στον ορισμό του χρόνου κάποια επιστημονική χροιά (αριθμός κινήσεως κατά το πρότερον και ύστερον), ενώ στα κείμενα της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας εντόπισα στοχασμούς για το χρόνο που παραμένουν πάντοτε επίκαιροι.

Με το χριστιανισμό συνειδητοποίησα τη μεγάλη στροφή από την κυκλική αντίληψη στη γραμμική, η οποία από τότε επικράτησε στη δυτική σκέψη. Στους μεταχριστιανικούς χρόνους συνάντησα τον Πλωτίνο να φιλοσοφεί πάνω στο χρόνο και στην αιωνιότητα και αμέσως μετά τον Άγιο Αυγουστίνο να επικαλείται με αγωνία τη βοήθεια του Θεού για την κατανόηση του θέματος.

Στο πέρασμά μου από την Αναγέννηση γνώρισα τους θεμελιωτές της επιστημονικής επανάστασης, τον Κοπέρνικο, τον Κέπλερ, τον Καρτέσιο, τον Γαλιλαίο, για να φτάσω στον απόλυτο, αληθινό, μαθηματικό χρόνο του Νεύτωνα, ο ορισμός του οποίου έμελλε να επικρατήσει επί δυόμισι περίπου αιώνες. Την ίδια εποχή ο εμπειριοκράτης Τζον Λοκ αποφαινόταν ότι ο χρόνος είναι μια σύνθετη ιδέα την οποία συλλαμβάνουμε με τη βοήθεια της διαδοχής και της συνέχειας.

Έφτασα στον 18^ο και στον 19^ο αιώνα, όταν μεσουρανούσαν τα μεγάλα αστέρια της δυτικής φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης, και θαύμασα το βαθύ περιεχόμενο των αντιλήψεών τους σχετικά με το χρόνο. Δυσκολεύτηκα να κατανοήσω τον Καντ και την άποψη του ότι δεν γεννιέται από την εμπειρία αλλά είναι δεδομένος a priori, καθώς και τον Μπερξόν ο οποίος επέμενε στην πραγματική διάρκεια και στον χωρικοποιημένο χρόνο.

Στην αρχή του 20^ου αιώνα εντυπωσιάστηκα από την ταραχή που προκάλεσε στην επιστήμη η ιδιοφυΐα του Αινστάιν, ο οποίος, εκτοπίζοντας τον Νεύτωνα από το βάθρο του, ανέτρεψε εκ θεμελίων τις μέχρι τότε αντιλήψεις για το χρόνο. Η κοινή λογική στάθηκε αρχικά ανήμπορη να παρακολουθήσει τα μεγαλοφυείς θέσεις του και χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίες ώσπου να γίνουν κατανοητές.

Τέλος, φτάνοντας στις μέρες μας, συνάντησα έναν απίστευτα θαρραλέο επιστήμονα, που ανοίγει καινούργιες προοπτικές για την κατανόηση του χρόνου: τον Χόκινγκ.

Πέρα όμως από τη φιλοσοφική και επιστημονική προσέγγιση του θέματος, συνειδητοποίησα ότι ο χρόνος αποτελεί μια βασική διάσταση της ανθρώπινης εμπειρίας και ότι είναι ο μέγιστος ρυθμιστής της ατομικής και κοινωνικής μας ζωής. Ο άνθρωπος είναι μια αδιαίρετη βιολογική και ψυχολογική οντότητα και πέρα από τον αντικειμενικό χρόνο των ρολογιών, υπακούει επίσης σε δύο δικούς του, υποκειμενικούς χρόνους, τον βιολογικό και τον ψυχολογικό που σχετίζεται άμεσα με την διττή μας υπόσταση και αποτελεί τον ιδιάζοντα για κάθε άτομο εσωτερικό χρόνο.

[…]

Από τον πρόλογο του συγγραφέα