«Οφείλουμε να χειριστούμε την επιστήμη των οργανικών σωμάτων με όλως διάφορο τρόπο από ό,τι τις επιστήμες που έχουν ως αντικείμενο τα ανόργανα σώματα. Θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε μια διαφορετική γλώσσα, διότι οι περισσότερες λέξεις που μεταφέρουμε από τις φυσικές επιστήμες στην επιστήμη των ζώων και των φυτών μας υπενθυμίζουν διαρκώς ιδέες που δεν ταιριάζουν καθόλου με τα φαινόμενα αυτής της επιστήμης». Το παράθεμα είναι από το Recherches physiologiques sur la vie et la mort (1800) του Bichat και το αναφέρει o Georges Canguilhem.*

*Canguilhen G,  La connaissance de la vie, Paris Vrin 1965, 25.

Το DSM-I (1952) είχε 106 διαγνωστικές κατηγορίες, το DSM-II (1968) 182, το DSM-III (1980) 265, τις οποίες ανέβασε στις 292 η αναθεωρημένη μορφή του DSM-III-R.* O Pincus HA και συν. επιχειρούν να διασκεδάσουν, μάλλον, την εντύπωση της διαρκούς, όσο και εντυπωσιακής, αύξησης των διαγνωστικών κατηγοριών στα DSM, εντάσσοντάς την στη «τάση των επίσημων ταξινομήσεων να αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερες κατηγορίες»: το 1840 υπήρχε στις ΗΠΑ μία διαγνωστική κατηγορία για τις ψυχικές διαταραχές, υπήρχαν 7 το 1880, 59 το 1917, κι ύστερα ήρθαν τα DSM_ ήδη, λένε, προτάθηκαν 94 νέες κατηγορίες για το DSM-IV (1994).** Το DSM-Ι είχε γύρω στις 100 σελίδες, το DSM-IV έχει 900 σελίδες και 300 διαγνωστικές κατηγορίες.*** Το DSM-V αναμένεται.

* Kirk S, Kutchins H, Aimez-vous le DSM? Le triomphe de la psychiatrie americaine. Les Empecheurs de Penser en Rond. Le Plessis-Robinson 1998, 322 (The Selling of DSM. The Rhetoric of Science in Psychiatry. Walter de Gruyer N. York 1992).

** Pincus HA et al, «DSM-IV and new diagnostic categories: holding the line on proliferation», American Journal of  Psychiatry 1992, 149, 1, 112-117.

*** Porter R, «Bringing order to mental disorders», Nature 23 Oct 1997, 389, 6653, 805-807.

«Ένας άνθρωπος βλέπει κάποιον άλλον που ψάχνει κάτι στον φωτισμένο κύκλο που δημιουργεί ένας φανοστάτης στην άκρη ενός πεζοδρομίου. Τον πλησιάζει, τον ρωτάει και μαθαίνει ότι ψάχνει το ρολόι του. Τότε του λέει με κάποια συστολή: “είστε σίγουρος ότι εδώ μπορεί να βρίσκεται το ρολόι σας;” κι ο άλλος του απαντά: “καθόλου, αλλά εδώ βλέπει κανείς καλύτερα”». Το ίδιο συμβαίνει και με την επιστημονική έρευνα, παρατηρούσε ο Cyrille Koupernick (1917-2008), παραθέτοντας την γνωστότατη αυτή «ιστοριούλα»: Βλέπουμε ίσως καλύτερα όταν χρησιμοποιούμε αυστηρές μεθόδους ή ποσοτικές προσεγγίσεις αλλά δεν είμαστε βέβαιοι ότι το ρολόι βρίσκεται εκεί, ότι θα δούμε αυτό που ψάχνουμε· από το 1865, ο Claude Bernard μας προειδοποιούσε, στην περίφημη Introduction à l’étude de la médicine expérimentale, σχετικά με τις «μεγάλες» ποσοτικές έρευνες: αν συλλέξουμε όλα τα ούρα από τα ουρητήρια του Gare du Nord (τον παρισινό σιδηροδρομικό σταθμό) θα έχουμε τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών ούρων αλλά καμιά πληροφορία για τη νεφρική λειτουργία.*

* Kourernick C. Le cas unique dans la clinique psychiatrique. 3éme Journée conjointe organisée à l’initiative du Comité d’ Interface INSERM-FEDERATION FRAN_AISE DE PSYCHIATRIE, 15 Mars 1996. psudoc-fr.broca.inserm.fr/colloques/ cr/j3/default.html.

ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΛΑΒΑΜΕ

David Barlow & V. Mark Durand. Ψυχοπαθολογία & παθολογική συμπεριφορά: μια σύνθετη βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση. Τ. Ι & ΙΙ. Μτφ Μ. Μπαρμπανάτση, Επιμ. Λ. Μεσσήνης. Εκδοτικός Όμιλος Ίων, 2000.

Jed Rubenfeld. Η ερμηνευτική του φόνου. Ένα αίνιγμα για τον Φρόιντ, [μυθιστόρημα]. Μτφ Χ. Ελ. Σακελλαροπούλου. Εκδόσεις Λιβάνη, 2007.

Boris Cyrulnik. Της σάρκας και της ψυχής. Μτφ Σ. Μανουσοπούλου & Α. Πλεύρη. Επιμ. Κατερίνα Λιγκοβανλή. Εκδόσεις Κέλευθος, 2008.

Νίκος Σιδέρης. Όπως ειπώθηκαν εκεί και ακούστηκαν. Μυστικά και αλήθειες από το ντιβάνι του ψυχαναλυτή. Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2008.

[Συλλογικό]. Περί θανάτου. Η πολιτική διαχείριση της θνητότητας. Μτφ Κ. Αθανασίου, Επιμ. Εισαγωγή Δήμητρα Μακρυνιώτη. Έκδόσεις Νήσος [Υλικά 13], 2008.

Δημήτριος Λυπουρλής. Ιατρική στην αρχαία Ελλάδα. Από τον Όμηρο στον Ιπποκράτη [κείμενα & εικόνες]. Εκδόσεις Επίκεντρο, 2008.

Paul Johnson & Pat Thane [επιμ]. Τα γηρατειά. Από την αρχαιότητα έως τη μετανεωτερικότητα. Μτφ –επιμ. Στέλλα Κωνσταντινέα. Εκδόσεις Πολύτροπον, 2008.

Gerald M. Edelman & Giulio Tononi. Το σύμπαν της συνείδησης. Πώς η ύλη γίνεται φαντασία. Απόδοση στα ελληνικά: Β. Βακάκη, Επιστημονική επιμέλεια: Ν. Ταβερναράκης. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2008.

Στέλιος Στυλιανίδης, Μ.-Γ. Λίλυ Στυλιανούδη. Κοινότητα & Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση. Η εμπειρία της Εύβοιας 1988-2008. Πρόλογος του Benedetto Saraceno. Εκδόσεις Τόπος, 2008.

Jurgen K. Mai, Joseph Assheuer, Georg Paxi-nos. Άτλας του εγκεφάλου του ανθρώπου. Μτφ-Επιμέλεια Αζαρίας Α. Καραμανλίδης. Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, 2008.

Β. Τομαράς, Χ. Καραμανωλάκη, Ι. Ζέρβας [επιμ]. Θεραπεία Ζεύγους –Ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις από την ψυχαναλυτική, τη συμπεριφορική και τη συστημική οπτική. Πρόλογος Ν. Τζαβάρας. Εκδόσεις Κατσανιώτη, 2008.

Γ. Τσιάντη & Α. Αλεξανδρίδη [επιμ]. Προσχολική παιδοψυχιατρική. 2 – Κλινική και θεραπευτικές παρεμβάσεις. Εκδόσεις Κατσανιώτη, 2008.

Heinz Georg Schuster. Συνειδητά ή ασυνείδητα. Μτφ Μ. Κολοκότσα. Εκδόσεις Πολύτροπον, 2009.

Γρ. Ποταμιάνος & Φ. Αναγνωστόπουλος          

   (επιμ). Κλινική ψυχολογία στην πράξη. Όψεις της ελληνικής πραγματικότητας. Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα 2008.

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΠΟΥ ΛΑΒΑΜΕ

Σύγχρονη εκπαίδευση, τχ 155. Αφιέρωμα : Ο επιστημονικός λόγος υπό επιτήρηση και χειραγώγηση. Οκτ-Δεκ 2008.

Εκ των Υστέρων. Περιοδικό για την ψυχανάλυση, τχ 17, [σεξουαλικότητα], Δεκ 2008.

Διαβάζω, τχ 491 [Ημερολόγια Ελλήνων συγγραφέων β΄ μέρος], Δεκ 2008.

Διαβάζω, τχ 492 [Αφιέρωμα: βιβλία για παιδιά], Ιαν 2009.

Διαβάζω, τχ 493 [Αφιέρωμα Μιχάλης Κατσαρός, τα νεανικά χρόνια], Φεβρ 2009.

Διαβάζω, τχ 494 [αφιέρωμα: Comic: το τέλος των υπερηρών], Μάρτιος 2009