Θανάσης Καράβατος
σύναψις 23 [2011 – τόμος 07]
Από τις φωτογραφικές απεικονίσεις της ηλεκτροφυσιολογικής μελέτης των παθών
(Mécanisme de la physiognomie humain ou analyse électrophysiologique de l’expression des passions, 1862) του Duchenne de Boulogne (1806-1875)


Η εφεύρεση της φωτογραφίας στα μέσα του 19ου αιώνα συνέπεσε με την ανάδυση της σύγχρονης ιατρικής που είναι αποτέλεσμα της ίδιας περιρρέουσας ατμόσφαιρας η οποία ανέδειξε ταχύτατα την αίσθηση μιας θετικής, παντοδύναμης και θριαμβεύουσας επιστήμης. Την ίδια εποχή, η ψυχιατρική άρχισε να απομακρύνεται από τις φιλοσοφικές ρίζες της και να προσεγγίζει την ιατρική που όδευε, ήδη, στον θετικισμό. Έτσι, στην ψυχιατρική εκείνης της εποχής, η χρήση της φωτογραφίας θα θεωρηθεί, όπως άλλωστε και στην ιατρική, ένα πρόσθετο επιστημονικό εργαλείο: να προσδώσει μεγαλύτερη αντικειμενικότητα στην ψυχιατρική νοσολογία είχε ως στόχο ο Diamond, όταν άρχισε το 1852 να φωτογραφίζει τους αρρώστους σε ένα αγγλικό Άσυλο, ενώ ο ψυχίατρος John Conolly επεχείρησε το 1858 να θέσει ψυχιατρικές διαγνώσεις με βάση αυτές τις φωτογραφίες. Την ίδια εποχή, ο Guillaume Benjamin Duchenne, γνωστότερος ως Duchenne de Boulogne, που εργαζόταν στην Κλινική του Charcot όπου είχε δημιουργηθεί φωτογραφικό εργαστήριο, μελετούσε την έκφραση των ανθρώπινων παθών, φωτογραφίζοντας τα αποτελέσματα της ηλεκτρικής διέγερσης (φαραδισμού) των επιμέρους μυών του προσώπου που προσέδιδαν διαφορετικές εκφραστικότητες, όπως: ηρεμία, προσοχή, περισυλλογή, κατήφεια, στοχασμός, επιθετικότητα, αναπόληση, έκσταση, ευθυμία, λύπη, θυμός, έκπληξη, τρόμος, αηδία, απελπισία, πόνος και οδύνη. Το έργο αυτό εκδόθηκε το 1862: Mécanisme de la physiognomie humain ou analyse électrophysiologique de l’expression des passions. Οι φωτογραφίες επανεκδόθηκαν στον τόμο Duchenne de Boulogne (1806-1875). École nationale supérieur des beaux-arts. Paris 1999.
Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδας δεν ειναι διαθέσιμο για αντιγραφή.