Απαραίτητη εισαγωγική διευκρίνιση. Δεν νοείται Εθνικό σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας χωρίς ένα στέρεο, δυναμικό, αξιοπρεπή και αποτελεσματικό δημόσιο τομέα. Ο ιδιωτικός τομέας καλείται είτε να παίζει συμπληρωματικό του δημοσίου ρόλο είτε να αποτελεί οιονεί δυνατότητα προσωπικής επιλογής.

Εκ των ων ουκ άνευ οι σαφείς κανόνες και για τους δύο και ο αναγκαίος έλεγχος τηρήσεως των κανόνων αυτών. Όταν δεν υπάρχουν κανόνες απουσιάζει και ο έλεγχος. Το αποτέλεσμα λειτουργεί πολλές φορές αδίκως εις βάρος και των δύο.

Το ιδιωτικό ιατρείο έχει αναμφίβολα υποστεί τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης. Για πολλούς πολίτες έχει χαθεί η δυνατότητα της επιλογής του. Αυτό έχει σαν συνέπεια την αυξημένη συσσώρευση θεραπευτικών αιτημάτων στους δημόσιους φορείς, οι οποίοι βρίσκονται σε προφανή αδυναμία να τα καλύψουν στον εύλογο χρόνο που αυτά αναζητούν απάντηση. Για εκείνους που βρίσκονται ήδη σε θεραπευτικές συνεργασίες και η ανατροπή των δεδομένων της ζωής τους τούς φέρνει σε προφανή αδυναμία να τις συνεχίσουν, η στάση των ελευθέρων επαγγελματιών – τουλάχιστον στο εύρος της δικής μου πληροφόρησης – είναι μία και μόνη: συνεχίζουμε αυτό που ξεκινήσαμε. Με όποιους όρους χρειαστεί, ώστε η θεραπευτική συνεργασία να μην τεθεί σε κίνδυνο. Παρά το θλιβερό γεγονός ότι ακόμα και σήμερα ο νομοθέτης μας αντιμετωπίζει ως θεραπευτές δευτέρας κατηγορίας.

Το έτερον σκέλος της ιδιωτικής ψυχιατρικής αφορά τη μεγάλη και πονεμένη ιστορία των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών. Θα πρέπει ευθύς εξ αρχής να επαναλάβω για πολλοστή φορά δημοσίως την ανάγκη όλων όσοι ασχολούνται – εντός και εκτός των τειχών της ψυχιατρικής – με θέματα ψυχικής υγείας, να γνωρίζουν τις ουσιώδεις διαφορές ανάμεσα στις Ιδιωτικές Κλινικές γενικώς και τις Ψυχιατρικές κλινικές ειδικώς. Με κυριότερη ότι αποτελούν απολύτως συμπληρωματικό κομμάτι της δημόσιας περιθάλψεως. Η λειτουργία τους είναι απολύτως συνδεδεμένη με τις κοινωνικές ανάγκες σε διαθέσιμες κλίνες και η οικονομική τους επιβίωση από τις πληρωμές των ασφαλιστικών ταμείων. Τις μέρες αυτές βρίσκεται σε εξέλιξη μία ακόμα προσπάθεια να γίνει αυτή η απλή αλήθεια κατανοητή από τα αρμόδια Υπουργεία Υγείας και Οικονομικών και από τον μοναδικό πλέον πελάτη τους τον ΕΟΠΥΥ. Έχει ήδη απασφαλιστεί μια ωρολογιακή βόμβα, που αν σκάσει στα χέρια μας θα έχει δραματικές συνέπειες. Και δεν κινδυνολογώ ουδέ κατ’ ελάχιστον.

Τηλεγραφικά να περιγράψω την εικόνα στο κάδρο: 1300 κλίνες στο Λεκανοπέδιο, περίπου 3500 σε όλη την Ελλάδα. Δύο μόνον μεγάλες κλινικές της Αθήνας έχουν δύναμη κλινών όσο το Δαφνί και το Δρομοκαΐτειο μαζί. Στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία οι αναλογίες συντριπτικές. Στην Πελοπόννησο – έξω από την Πάτρα – ετοιμάζεται κλινική 200 κλινών που περιμένει πώς και πώς το κλείσιμο του Ψυχιατρείου της Τρίπολης. Ξαναθυμίζω. Δεν νοσηλεύονται εφοπλιστές ή επιχειρηματίες. Εκείνοι νοσηλεύονται στην Ελβετία. Νοσηλεύονται ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ.

Και η απορία που ευλόγως γεννιέται είναι γιατί με αυτούς τους ανθρώπους ποτέ δεν ασχολήθηκε η ψυχιατρική μεταρρύθμιση, ιδιαιτέρως την εποχή της οικονομικής της γαλαντομίας; Η απάντηση δεν είναι δύσκολη και πολύ φοβούμαι πως δεν θα αρέσει καθόλου. Γιατί απλώς έκαναν τη βρώμικη δουλειά. Έπρεπε να μπορούν να νοσηλεύουν με ημερήσιο ανοικτό νοσήλιο 40,75 ευρώ, ποσό σκανδαλωδώς υποπολλαπλάσιο του παρεχομένου στα δημόσια ψυχιατρεία ή στις ενδιάμεσες δομές. Να εκτονώνουν τις κοινωνικές δυσκολίες που δεν εξυπηρετούνταν με άλλο τρόπο. Να παίρνουν για συνέχιση νοσηλείας ασθενείς από τις κρατικές κλινικές για να αδειάζουν κρεβάτια και για να κατεβαίνει ο μέσος όρος νοσηλείας. Να παίρνουν ανθρώπους που παίρνουν εξιτήριο και δεν έχουν που να μείνουν. Χρόνιους ψυχωτικούς που ζουν με τους γονείς τους και όταν εκείνοι πεθάνουν δεν μπορούν να επιβιώσουν μόνοι τους. Αυτούς που δεν μπορούν να προσαρμοστούν στους ξενώνες και τα προστατευμένα διαμερίσματα γιατί και εκεί πρέπει να αδειάσουν θέσεις. Τους ηλικιωμένους οργανικούς που δεν τους παίρνει κανένας. Και βεβαίως δεν μπαίνουν ούτε σε μπουντρούμια ούτε αλυσοδένονται. Οι περισσότεροι που μπορούν να αυτοεξυπηρετούνται και να προστατεύουν επαρκώς τον εαυτό τους, μπαινοβγαίνουν ακόμα και καθημερινώς, χρησιμοποιώντας τον χώρο σαν εστία προστασίας και ασφάλειας που τους παρέχει τα απαραίτητα για την αξιοπρεπή τους διαβίωση. Αυτός είναι και ο χώρος στον οποίο και οικειοθελώς επανέρχονται όταν οι συνθήκες του βίου τους για κάποιο λόγο δυσχεραίνουν.

Αυτή είναι η πραγματικότητα για κάθε σύννου και καλοπροαίρετο παρατηρητή. Και οφείλει να είναι κοινή γνώση όσων θέλουν να έχουν σοβαρή γνώμη για τα ψυχιατρικά πράγματα. Οι μυθολογίες μας έχουν προ πολλού τελειώσει.

Η επίπτωση της κρίσης και της συνακόλουθης στάσεως πληρωμών στις ψυχιατρικές κλινικές είναι δραματικές. Τεράστια ποσά οφείλονται για παρασχεθείσες ήδη υπηρεσίες, χρήματα για τα οποία οι επιχειρήσεις έχουν φορολογηθεί – τα χρέη ταμείων που εντάχθηκαν στον ΕΟΠΥΥ χρονολογούνται από το 2007. Από 1/1/12 που υπάρχει ο ΕΟΠΥΥ έχουν πληρωθεί μέχρι και τον Ιούνιο.

Όπως προανέφερα γίνεται κάποια προσπάθεια να βρεθεί μία λύση με αποδεκτό ήδη τον όρο να «κουρευτεί» μέρος του χρέους. Εάν δεν βρεθεί λύση συντομότατα, τότε θα πρέπει να σηκώσουμε το χαλί στο δωμάτιο μια και καλή για να δούμε έστω για μια φορά τη σκόνη που έχουμε χρόνια τώρα σπρώξει από κάτω.