Μια μελέτη που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του έγκυρου περιοδικού Nature, και η οποία αναφέρεται στις έρευνες του Dr Μιχάλη Πετρίδη και των συνεργατών του στο Νευρολογικό Ινστιτούτο του Μόντρεαλ (ΝΙΜ) του Πανεπιστημίου McGill, αμφισβητεί τις πρόσφατες αντιλήψεις σύμφωνα με τις οποίες η ανάπτυξη του λόγου ήταν αποτέλεσμα της εξέλιξης νέων δομών στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Ο Dr Πετρίδης και οι συνεργάτες του αποκάλυψαν μια διακριτή περιοχή του εγκεφάλου η οποία ελέγχει τις κινήσεις της σιαγόνας σε πιθήκους μακάκους και είναι συγκρίσιμη με την περιοχή του Broca –το κινητικό κέντρο του λόγου στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Πρόκειται για μια σημαντική απο κάλυψη διότι μας επιτρέπει να σκεφτούμε ότι αυτή η εγκεφαλική περιοχή εξελίχθηκε εξαρχής για να επιτελέσει έναν ανώτερης τάξης έλεγχο του στόματος και της σιαγόνας και η οποία, στο μέτρο της εξέλιξης των ανθρωπιδών, κατέληξε να ελέγχει τις αναγκαίες για το λόγο κινήσεις.

«Όπως δείχνει η μελέτη μας οι μη έχοντες λόγο πίθηκοι διαθέτουν μια άλω συγκρίσιμη εκείνης του Broca –βρίσκεται στην ίδια περιοχή και έχει τα ίδια ανατομικά χαρακτηριστικά με την περιοχή του Broca στον ανθρώπινο εγκέφαλο», εξηγεί ο Dr Μιχάλης Πετρίδης, Διευθυντής της Μονάδας των Γνωσιακών Νευροεπιστημών στο ΝΙΜ και καθηγητής στο Τμήμα Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής του Πανεπιστημίου McGill.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν ποσοτικές μικροσκοπικές αναλύσεις της κυττοαρχιτεκτονικής της εν λόγω περιοχής καθώς και καταγραφή του ηλεκτροφυσιολογικού της ερεθισμού. Η τελευταία έδειχνε κινητικές αντιδράσεις του στόματος και του προσώπου, όπως ακολουθίες κινήσεων των σιαγόνων καθώς και αναπνευστικών αντιδράσεων. Επιπρόσθετα, η άλως του Broca συνδέεται με μια περιοχή του εγκεφάλου που κι αυτή συνδέεται με την αμέσως πριν από αυτήν περιοχή η οποία σχετίζεται με την ανάκτηση μνημονικών πληροφοριών.

«Αυτές οι συνδέσεις μας κάνουν να σκεφτούμε ότι η άλως του Broca βρίσκεται σε μια μοναδική θέση για να χρησιμοποιήσει την πληροφορία που αφορά σε παρελθούσες εμπειρίες και η οποία είναι αποθηκευμένη στη μνήμη στην υπηρεσία πράξεων επικοινωνίας», εξηγεί ο Dr Πετρίδης. «Με άλλα λόγια, η άλως του Broca μπορεί να έχει εξελιχθεί εξαρχής ως μια άλως που ασκούσε έναν ανώτερης τάξης έλεγχο στις στοματοπροσωπικές πράξεις, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της επικοινωνίας, φτάνοντας έτσι, στον ανθρώπινο εγκέφαλο, να ελέγχει επίσης ορισμένα στοιχεία της πράξης του λόγου».

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι μελλοντικές μελέτες της ανατομίας και της φυσιολογίας αυτής της περιοχής θα διανοίξουν νέες προοπτικές στις αιτίες για τις οποίες η άλως του Broca σχετίζεται με τον λόγο στον ανθρώπινο εγκέφαλο.