Επιστημονικόν

Αφήνοντες δι’ ευθετώτερον χρόνον την επιστημονικήν μελέτην της στατιστικής, περιοριζόμεθα ενταύθα να είπωμεν ολίγα τινά εν σχέσει προς την θνησιμότητα την μεγάλην, ην έσχομεν. Η θνησιμότης η οφειλομένη εις κακήν σίτισιν αυτών κατά τον Νοέμβριον 1940, λόγω των βομβαρδισμών, μειούται σταθερώς (29 τον Δεκέμβριον του 1940, 22 τον Ιανουάριον του 1941, 17 τον Φεβρουάριον 1941, 16 τον Μάρτιον, 11 τον Απρίλιον) με τάσιν προς επάνοδον εις τους συνήθεις αριθμούς ως κατεδείκνυε η σωματική βελτίωσις των ασθενών. Ατυχώς όμως, από της 15ης Απριλίου άρχεται μεγάλη μείωσις της μερίδος του άρτου, λόγω της αρξαμένης καταρρεύσεως του Μετώπου, (από 212 ½ δράμια άτινα ελάμβανον ημερησίως εις 100 τον Ιούνιον, 47 τον Ιούλιον, 60 τον Αύγουστον, Σεπτέμβριον και Οκτώβριον […] Εντεύθεν, η θνησιμότης αυξάνει και ούτω έχομεν θανόντας 14 τον Μάϊον, 27 τον Ιούνιον, 17 τον Αύγουστον, 24 τον Σεπτέμβριον, 39 τον Οκτώβριον. Οι θάνατοι επακολουθούν εις εντερικάς διαταραχάς και οιδήματα πείνης. Τον Νοέμβριον οι θάνατοι ανέρχονται εις 47, ίνα κατέλθουν εις 24 τον Δεκέμβριον, καθόσον ήδη από τον Νοέμβριον επετύχαμεν διπλασιασμόν άρτου και τινών ειδών χορηγουμένων δια δελτίων. Η αύξησις αύτη της θνησιμότητος δεν είναι ανάλογος προς την παρατηρηθείσαν άλλως αύξησιν της θνησιμότητος επί των λοιπών κατοίκων, ούσα βεβαίως πολύ μεγαλύτερα εις το Ψυχιατρείον.

Τούτο εξηγείται αν ληφθή υπ’ όψιν :
1ον . Ότι η θνησιμότης εις το ημέτερον Ψυχιατρείον ανέρχεται κατά την τελευταίαν 10ετίαν προ του 1941 (1931-1940) εις 6,30%, ούσα υπερπενταπλασία της θνησιμότητος της πόλεως.
2ον . Ότι οι κάτοικοι της πόλεως δεν περιωρίζοντο να τρώγουν μόνο όσα εδίδοντο δια των δελτίων, ενώ εις το Ψυχιατρείον ουδέν επί πλέον ηδύναντο να φάγουν, καθόσον ούτε εύκολον ήταν να ευρεθή συγκεντρωμένον ποσόν δι’ όλους τους ασθενείς, ούτε τα χρήματα υπήρχον.
3ον . Ότι οι ψυχοπαθείς έχουν ανάγκην περισσοτέρων θερμίδων από τους υγιείς.
4ον . Ότι το να αναλάβη ο ψυχοπαθής μετά σωματικήν εξάντλησιν είναι πολύ δυσκολώτερον από ό,τι συμβαίνει εις τους υγιείς. Περί αυτών όμως αλλαχού θέλομεν ασχοληθή διεξοδικώτερον.

Εξωτερικόν Ιατρείον

Κατά το έτος τούτο, προσήλθον εις το εξωτερικόν ιατρείον 24 ασθενείς, πάσχοντες διάφορα νευρολογικά και ψυχικά νοσήματα, εις ους εγένοντο υπέρ 200 επισκέψεις, συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτροθεραπειών.

Διοικητικόν

Το έτος 1941 ευρίσκει το Ψυχιατρείον εγκατεστημένον εντός του Στρατιωτικού Νοσοκομείου του Παλαιού Φρουρίου. Η διεύθυνσις όμως καθ’ όλον τον Ιανουάριον 1941 ασχολείται με την επιδιόρθωσιν των εκ των βομβαρδισμών βλαβών των κτιρίων του Ψυχιατρείου και την κατασκευήν καταφυγίων, ίνα καταστή δυνατή η εκ νέου μεταφορά των ασθενών εις αυτά όπερ και κατέστη δυνατόν την 3-5 Φεβρουαρίου 1941. Μετά την εις τα κτίρια του Ψυχιατρείου επανεγκατάστασιν ήρξατο η κανονική λειτουργία του Ψυχιατρείου. […]

[Η] Διεύθυνσις, εργαζομένη αθορύβως και με εγκαρτέρησιν κατώρθωσε και από απόψεως εμφανίσεως και από επιστημονικής τοιαύτης να επιβληθή τέλος και εις τον κατακτητήν, ως εμφαίνεται εκ του ότι οι Ιταλοί ιατροί ωδήγουν στρατιώτας και αξιωματικούς υποφέροντας εκ νευρικών νοσημάτων ίνα εξετασθώσιν υπό του Διευθυντού…

Εφοδιασμός

Αλλ’ εκεί όπου η διεύθυνσις είχε ν’ αντιπαλαίση έναντι δυσχερειών ανυπερβλήτων ήταν το πρόβλημα του εφοδιασμού. […] Τα είδη παντοπωλείου ήρχισαν να εκλείπωσι και ημέρα τη ημέρα καθίσταται δυσχερεστέρα η εξεύρεσις. Και εκ τούτου από του Σεπτεμβρίου 1941 εκανονίσθησαν δελτία δια την διανομήν ζυμαρικών, ορύζης, ζακχάρεως, ελαίου και σάπωνος. Ο άρτος επίσης διενέμετο δια δελτίων από της κατοχής (Μάιος). Το ποσόν ήταν 100 δράμια ημερησίως, τον Ιούλιον 47 δρ. ημερησίως, Αύγουστον, Σεπτέμβριον και Οκτώβριον κατά μέσον όρον 60 δρ. ημερησίως. Ανάλογος ήταν και η μείωσις των περισσοτέρων ειδών διατροφής, εξ’ ου μεγάλη αύξησις της θνησιμότητος. Προ της καταστάσεως ταύτης η Διεύθυνσις δεν παρέμεινεν αδρανής. Αναφοραί υπεβάλλοντο σχεδόν καθ’ εβδομάδα εις την Νομαρχίαν, Υγειονομικόν Κέντρον, Ιταλικήν πολιτικήν διοίκησιν και Υπουργείον, δι’ ων εξετίθετο η κατάστασις του Ψυχιατρείου και ο κίνδυνος θανάτου όλων των ψυχοπαθών.

Συγχρόνως δε άλλαι προσωπικαί παραστάσεις ημών εγένοντο προς τας Ιταλικάς αρχάς καθ’ ας ευθαρσώς διεξετραγωδείτο η κατάστασις και εγίνετο έκκλησις προς τα ανθρωπιστικά ιδεώδη αν είχον απομείνει τοιαύτα, ή διαμαρτυρίαι με την επίρριψιν ευθυνών. Εις τα διαβήματα ταύτα δις έλαβε μέρος και ο προϊστάμενος του Υγειονομικού Κέντρου κ. Ευκλείδης, όστις επί πλέον απηύθυνε έγγραφα εις τας Ιταλικάς αρχάς, εκθέτων την κατάστασιν του Ψυχιατρείου. Δις δε και ο Μητροπολίτης Αλέξανδρος, πρόεδρος του Δ.Σ. του Ψυχιατρείου συνοδευόμενος υπό του Διευθυντού μετέβη εις τον Αρχηγόν των Πολιτικών Υποθέσεων και εζήτησεν την παροχήν τροφίμων εις το Ψυχιατρείον.

Μετά πολλάς υποσχέσεις και αναβολάς επετεύχθη η χορήγησις διπλών δελτίων άρτου και τροφίμων την 1ην Νοεμβρίου 1941, όπερ έσχε ως αποτέλεσμα την μείωσιν της θνησιμότητος από του Δεκεμβρίου 1941.

Αλλ’ αι δυσχέρειαι δεν περιωρίζοντο μόνον εις τα τρόφιμα. Ίσας δυσχερείας είχομεν ν’ αντιμετωπίσωμεν και εις το ζήτημα των επιχορηγήσεων. Ήδη από τον Αύγουστον 1941 είχε εξαντληθή το αποθεματικόν, η επικοινωνία μετά του Υπουργείου διεκόπη, οι Ιταλοί δε καταλαβόντες το Δημόσιον Ταμείον, ουδέν έγγραφον ανεγνώριζον του Υπουργείου Οικονομικών. Εκ τούτου περιήλθεν το Ψυχιατρείον εις οικονομικόν αδιέξοδον. Ευτυχώς όμως οι χορηγηταί οπωρολαχανοπωλείου και αρτοπωλείου (Τάραντος και Πετρόπουλος) βλέποντες την κατάστασιν εξηκολούθουν να δίδωσι τα είδη των επί πιστώσει, γεγονός δια το οποίον η διεύθυνσις του Ψυχιατρείου ομολογεί χάριτας αυτοίς…

Φάρμακα

Εκ της Κεντρικής Υγ. Αποθήκης ουδέν απεστάλη. Επρομηθεύθημεν ολίγα εκ του εμπορίου αξίας δραχ. 3.897,20…

Επισκευαί

1. Κατά τον Ιανουάριον και Φεβρουάριον 1941 κατασκευάσθησαν καταφύγια, δι’ α εδαπανήθησαν 387.878 δρχ. Η έλλειψις όμως σιμέντου δεν επέτρεψεν την ολοκλήρωσιν αυτών, επελθούσης κατ’ Απρίλιον της καταρεύσεως.

2. Κατά τον Ιανουάριον επίσης επεσκευάσθησαν τα βομβαρδισθέντα κτίρια (αι οροφαί και αι θύραι δύο τμημάτων…) και ούτω κατέστη δυνατή η εκ νέου εγκατάστασις του Ψυχιατρείου εντός των κτιρίων αυτού.

3. Εγένετο εγκατάστασις θερμοσυφώνων εις 4 τμήματα μετά καταιονιστήρων, δια τα λουτρά των ασθενών.

Απόδοσις κήπου

Μολονότι το Ψυχιατρείον δεν διαθέτει ειμή δύο μόνο στρέμματα γης προς καλλιέργειαν, η δε χειμερινή καλλιέργεια κατέστη αδύνατος λόγω του πολέμου και της μεταφοράς εις το Στρατ. Νοσοκομείον του Παλ. Φρουρίου, ήρχισε δ’ αύτη μετά την επανεγκατάστασιν εις τα κτίρια, χρησιμοποιήσαντες ασθενείς γνωρίζοντας καλώς την αγροτικήν καλλιέργειαν, καθόσον ο κηπουρός δεν εννόει να εργασθή […] λέγων ότι παρήλθεν η εποχή καλλιεργείας, κατορθώσαμεν να έχωμεν την κάτωθι απόδοσιν: α) γεώμηλα συνολικώς οκάδες 1.640, β) κολοκυθάκια (δωδεκάδες) 893, γ) σαλάται (αριθμός) 186, δ) μελιτζάναι (αριθμός) 6.304, ε) ντομάτα νωπή (οκάδες) 553, στ) κράμβαι (οκάδες) 975, ζ) πράσσα (οκάδες) 624, η) σέσκουλα (οκάδες) 50.

Εν Κερκύρα τη 12η Απριλίου 1942
Ο Διευθυντής Π. Ζης