Επιθεώρηση Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών & Επιστημών του Ανθρώπου

 

σύναψις 35 [2014 – τόμος 10]

Laura Dethiville & Ελίζα Νικολοπούλου: Συνομιλώντας για τον D. W. Winnicott και την κλινική του

Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2014, σελ.164.

Ο Πρόλογος της Ελίζας Νικολοπουλου & ένα απόσπασμα από την Εισαγωγή

Η ιδέα και η επιθυμία για μια συνομιλία με τη Λόρα Ντετιβίλ (Laura Dethiville) γεννήθηκε από τη μελέτη του έργου της για τον Ντόναλντ Γουίνικοτ (D. W. Winnicott). Διαβάζοντας τα βιβλία της, επιβεβαιώθηκε εκείνο το οποίο έχω διαισθανθεί στη διάρκεια της πολύχρονης γνωριμίας μας. Η γοητεία που αναμφίβολα ασκεί πάνω της ο Βρετανός ψυχαναλυτής ουδόλως την εμπόδισε να προσεγγίσει το έργο του εμπεριστατωμένα αλλά και με την ευαισθησία και την ελευθερία πνεύματος που την διακρίνουν. «Είναι αδύνατον», σημειώνει, “να ορίσει” κανείς τις έννοιες του Γουίνικοτ. Μπορεί μόνο να τις “διηγηθεί”. Έχουν τη δική τους ζωή και μερικές φορές μπορούμε μόνο να τις ακολουθήσουμε, προσπαθώντας να μη χαθούμε στον δρόμο». Κερδίζοντας το στοίχημα, η συγγραφέας, μέσα από μια γραφή γεμάτη ζωντάνια, ανοίγει μονοπάτια αφήνοντας χώρο στον αναγνώστη για να ξεδιπλώσει τη δική του σκέψη, να θέσει τα δικά του ερωτήματα, να προβληματιστεί.

Η συζήτηση μας, η οποία καταγράφεται σε αυτό το τομίδιο, δεν αποσκοπούσε σε μια εξαντλητική παρουσίαση της σχετικής βιβλιογραφίας για τον Γουίνικοτ, αλλά σε μια προσέγγιση του πώς εκείνη θεωρεί και κατανοεί το έργο του μεγάλου Βρετανού ψυχαναλυτή και παιδιάτρου, καθώς και της προσωπικής θεραπευτικής εμπειρίας της. Για τον ίδιο λόγο οι υποσημειώσεις οι οποίες προστέθηκαν κατά την επεξεργασία του προφορικού υλικού, που απομαγνητοφωνήθηκε, αποτελούν στη μεγάλη τους πλειονότητα αναφορές στα δικά της βιβλία, από κοινού με τις βιβλιογραφικές παραπομπές στα κείμενα του Γουίνικοτ, για τα οποία γινόταν λόγος στη συζήτηση. […] Η έκδοση αυτή αφορμάται από την επίσκεψη στην Αθήνα στις 28 και 29 Νοεμβρίου 2014 της Λόρας Ντετιβίλ, που ήρθε ως καλεσμένη της ελληνικής ομάδας της International Winnicott Association. […] Ελπίζω η συνομιλία που ακολουθεί να αποτελέσει έναυσμα για όσους δεν γνωρίζουν τον Γουίνικοτ να τον ανακαλύψουν και για όσους τον γνωρίζουν να τον ξανασυναντήσουν.

*

Όπως ξεκαθαρίζει η Ντετιβίλ, οι έννοιες και οι θέσεις του Γουίνικοτ δεν εμφανίζονται ποτέ σαν ένα κλειστό δογματικό σύνολο, αλλά είναι διάσπαρτες σε κείμενα τα οποία, ακόμα και όταν αφορούν το ίδιο θέμα, διαφέρουν σε ύφος και ορολογία ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθύνονται – το οποίο δεν εξαντλείται σε ψυχαναλυτές και άλλους ειδικούς· αρκεί να θυμηθούμε τις ραδιοφωνικές εκπομπές του Γουίνικοτ στο BBC. Επιπλέον, οι έννοιες εξελίσσονται και μεταλλάσσονται συνεχώς από τον συγγραφέα τους όσο προχωρεί η σκέψη του και ανάλογα με τα νέα δεδομένα που συναντά στην κλινική πρακτική του. Τέλος, παρότι ο Γουίνικοτ χρησιμοποιούσε συμβατικά το ψυχαναλυτικό λεξιλόγιο της εποχής του, αρεσκόταν όπως ο ίδιος διηγείται να προσθέτει την «προσωπική του πινελιά», επιλέγοντας παράλληλα έναν άμεσο και προσιτό τρόπο γραφής. Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι ότι συχνά ο λόγος και η σκέψη του έχουν τύχει παρερμηνειών ή υπεραπλουστεύσεων.

Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδας δεν ειναι διαθέσιμο για αντιγραφή.