Η μαύρη γάτα, θύμα της προκατάληψης

[…] Πρόσφατα δημοσιεύματα ξένων εφημερίδων αποκαλύπτουν ότι στην Ιταλία τουλάχιστον 60.000 γάτες εξοντώνονται κάθε χρόνο, μόνο και μόνο επειδή έχουν μαύρο τρίχωμα. Μέλη αιρέσεων που κάνουν σατανιστικές τελετές, αλλά και άνθρωποι που είναι απλώς προληπτικοί τις σκοτώνουν, προκαλώντας την έντονη αντίδραση φιλοζωικών οργανώσεων στη γειτονική χώρα. Όπως αναφέρεται σε άρθρο της βρετανικής Telegraph, οι Ιταλοί όταν δουν μια μαύρη γάτα στον δρόμο πιστεύουν πως είναι ένδειξη του ότι ο διάβολος είναι παρών. […] «Ο καθολικός κλήρος έχει διαιωνίσει την ιδέα αυτή, που με τους αιώνες έχει πια ριζώσει στο μυαλό των ανθρώπων. […] Η ειρωνεία για τις μαύρες γάτες είναι πως θεωρούνται κακή τύχη μόνο σε ορισμένες χώρες. Στην Αγγλία και την Ιρλανδία είναι καλορίζικες και επομένως δεν κινδυνεύουν τόσο πολύ. Αντιθέτως, στην Ισπανία, την Ιταλία και κάποια μέρη των ΗΠΑ έχουν ταυτιστεί με την ενσάρκωση του σατανά ή με τις μάγισσες. […] Στην Ελλάδα αντιμετωπίζονται επίσης ως κακοί οιωνοί, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για οργανωμένη εξόντωσή τους, όπως στην Ιταλία. Ιστορικά, η εικόνα της μαύρης γάτας έχει συνδεθεί με κινήματα, ομάδες, ιδέες, εταιρείες και διάσημα στέκια. Το 1918 συνδέθηκε με την αναρχία και το σαμποτάζ, ενώ Ο μαύρος γάτος ήταν ένα από τα πιο περίφημα καμπαρέ του 19ου αιώνα στη Μονμάρτρη· λειτούργησε από το 1881 έως και το 1897. Η διάσημη αφίσα με το Chat Noir του Theoplile Steinlen είναι μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες αφίσες στην ιστορία της τέχνης. […]

Μαργαρίτα Πουρνάρα
Καθημερινή 23/11/2007

Όταν γεννιέμαι, είμαι μαύρος
Όταν μεγαλώσω, είμαι μαύρος
Όταν κάθομαι στον ήλιο, είμαι μαύρος
Όταν φοβάμαι, είμαι μαύρος
Όταν αρρωσταίνω, είμαι μαύρος
Κι όταν πεθαίνω, ακόμα είμαι μαύρος
 
Κι εσύ λευκέ άνθρωπε…
 
Όταν γεννιέσαι, είσαι ροζ
Όταν μεγαλώνεις, γίνεσαι λευκός
Όταν κάθεσαι στον ήλιο, γίνεσαι κόκκινος
Όταν κρυώνεις, γίνεσαι μπλε
Όταν φοβάσαι, γίνεσαι κίτρινος
Όταν αρρωσταίνεις, γίνεσαι πράσινος
Κι όταν πεθαίνεις, γίνεσαι γκρι

 
ΚΑΙ ΛΕΣ ΕΜΕΝΑ ΕΓΧΡΩΜΟ;

Γραμμένο από ένα παιδί της Αφρικής.
Προτάθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη ως το καλύτερο του 2006

Με γονίδια πληβείου…

Η γνώση πολεμά την προκατάληψη. Η σοφή διαπίστωση δεν ισχύει για τον Τζέιμς Γουάτσον, τον πατέρα του DNA, που βρήκε ξανά μια ευκαιρία να μιλήσει για τη νοητική κατωτερότητα των νέγρων. «Γιατί όλες οι κοινωνικές πολιτικές στηρίζονται στο γεγονός ότι οι μαύροι είναι το ίδιο ευφυείς με μας, όταν όλα τα πειράματα δείχνουν το αντίθετο;» αναρωτήθηκε σε συνέντευξή του στους «Τάιμς». Ο άνθρωπος που ανακάλυψε μαζί με τον Φράνσις Κρικ, και γι’ αυτό πήρε βραβείο Νομπέλ το 1962, τη δομή του DNA, η οποία είναι πανομοιότυπη σε όλα τα έμβια όντα (γενετικώς ο άνθρωπος δεν διαφέρει πολύ από το βάτραχο ή τη μύγα και σχεδόν καθόλου από έναν άλλο άνθρωπο), συνεχίζει να πιστεύει ότι οι λευκοί είναι πιο έξυπνοι από τους νέγρους. Και το χειρότερο, να ευελπιστεί σε μια νέα ευγονική […].Την τελευταία λέξη στις θεωρίες αυτές (ότι οι λευκοί είναι ευφυέστεροι από τους μαύρους) έβαλε ο γνωστός Βρετανός καθηγητής της εξελικτικής θεωρίας Ρίτσαρντ Λιν. Με άλλη μελέτη του ισχυρίστηκε ότι η ευφυΐα είναι υπόθεση εθνικότητας (κατά τη γνώμη του, οι Γερμανοί είναι οι εξυπνότεροι Ευρωπαίοι, οι Έλληνες εμφανίζονται μέτριας ευφυΐας, 18οι στη σειρά – τελευταίοι είναι οι Σέρβοι). Ενώ πολύ γνωστές είναι επίσης οι θεωρίες του ότι οι άντρες είναι εξυπνότεροι από τις γυναίκες (γιατί έχουν κατά 10% μεγαλύτερο εγκέφαλο – σε κάθε γυναίκα με IQ άνω του 145 αντιστοιχούν 5,5 άντρες) κι ότι ο άνθρωπος δεν γίνεται αλλά γεννιέται εγκληματίας. […] Αν και ο ρατσισμός δεν έχει ανάγκη από επιστημονικά δεδομένα για να εξαπλωθεί, τέτοιες επιστημονικοφανείς θεωρίες βαθαίνουν και στεριώνουν τις προκαταλήψεις, δικαιολογούν την ηγεμονική αξίωση για καθυπόταξη των άλλων. Είναι βαθύτατα μισαλλόδοξη η ιδέα ότι το προνόμιο της ανωτερότητας κατέχει μόνο μια φυλή, ένας πολιτισμός, μια κοινωνία. Η απάντηση, θα ήταν λάθος να έρθει από την επιστήμη (το παράδειγμα του Γουάτσον δείχνει ότι η επιστημονική γνώση δεν μπορεί από μόνη της να πολεμήσει την προκατάληψη). Η μάχη ενάντια στον ρατσισμό και τις προκατασκευασμένες ιδέες και υπέρ της αναγνώρισης της ισότητας και της αξιοπρέπειας όλων των ανθρώπινων όντων είναι κατά βάση μια μάχη όχι επιστημονική αλλά ηθική.

Τασούλα Καραϊσκάκη
Καθημερινή 19/10/2007