Η κίνηση που σημειώθηκε τώρα τελευταία για την επίσημη πια καθιέρωση της δημοτικής γλώσσας στην επιστήμη και φυσικά στην ιατρική δεν πρέπει νομίζω ν’ αφήση κανέναν πνευματικό άνθρωπο ασυγκίνητο. Αν το γλωσσικό ζήτημα δεν παίζει σπουδαίο ρόλο προκειμένου για ολότελα θεωρητικές επιστήμες, έχει όμως μεγάλη σπουδαιότητα στις εφηρμοσμένες επιστήμες και μάλιστα στην ιατρική. Η πρωτοπορία των δημοτικιστών γιατρών, που από χρόνια τώρα είχε το θάρρος να διακήρυξη τα. δικαιώματα της λαλούμενης γλώσσας, και που, νομίζουμε, ότι με τη σχετική κίνηση που άρχισε τελευταία πρόκειται να συζήτηση το πρόβλημα, θάχη βέβαια την τιμή και την ευθύνη της μεταρρύθμισης που επιβάλλεται τώρα πια από ανάγκη. Δεν ξέρουμε τις ιδέες των κ. κ. συναδέλφων για. το λεπτό σημείο της όλης υπόθεσης, δηλαδή για την επιστημονική ορολογία. Πρέπει όμως να το προσέξουν ιδιαίτερα για να μη δώσουν λαβή στην αντίδραση, να οχυρωθή πίσω από τα γνωστά και «τετριμμένα» επιχειρήματα πού αντιτάσσουν συχνά-πυκνά μερικοί, ευτυχώς ελάχιστοι, καθυστερημένοι «γλωσσαμύντορες». Απ’ την άλλη όμως πλευρά δεν θα έπρεπε ωρισμένοι όροι που έχουν ριζώσει στη γλώσσα, που είνε σε καθημερινή χρήση και πού βρίσκονται ατόφιοι στο δημοτικό μας τραγούδι, να παραμερισθούν και να μείνουν αχρησιμοποίητοι. Θάταν μεγάλο το κακό γιατί θα προκαλούσε την εντύπωση ότι οι δημοτικιστές επιστήμονες φοβούνται να πάρουν θέση και αρκούνται στις μέσες λύσεις που, αναγκάστηκα, οξύνουν ακόμη περισσότερο το πρόβλημα αντί να το λύνουν. Και εξηγούμαι: Τι θα γίνη με τους ανατομικούς εκείνους όρους, που έχει πια χωνέψει το κοινό, ώστε δίκαια να τους θεωρή  δικούς, του; Λ.χ. δε λέμε στόμαχος αλλά στομάχι, οφθαλμός αλλά μάτι, οδούς αλλά δόντι, όνυξ αλλά νύχι, σπλην αλλά σπλήνα ήπαρ αλλά συκώτι, οστούν, αλλά κόκκαλο, πνεύμων, αλλά πλεμόνι. 0ι όροι αυτοί έχουν πια καθιερωθή και το βρίσκω ασυνεπές, να μη χρησιμοποιηθούν. Δεν μπορεί όμως το ίδιο να ισχύση για τους άλλους όρους της παθολογίας ή της χειρουργικής, που κατασκευάστηκαν από ξένους επιστήμονες με τη βοήθεια της αρχαίας ή της καθαρεύουσας. 0ι τελευταίοι αυτοί όροι θα μπορούσαν βέβαια να μείνουν προς το παρόν όπως έχουν, αρκεί μόνον να μπουν στο τυπικό καλούπι της δημοτικής γιατί κατά. βάθος είνε συμβατικοί και όχι τόσο κοντά στο τωρινό μας γλωσσικό αίσθημα. Και αυτοί φυσικά είνε οι περισσότεροι και δεν έχουν ανίκρυσμα στη δημοτική μας γλώσσα. Δεν έχω βέβαια την αξίωσιν να λύσω το ζήτημα σ’ αυτό τα απλό μου σημείωμα. Σκέψεις κάνω και διατυπώνω μερικές ιδέες Οι ανατομικοί όμως όροι, εφ’ όσον είνε καθιερωμένοι πια, βρίσκω πως θα ήταν άδικο να παραλειφθούν από την νέαν μας επιστημονική ορολογία.

Η καινοτομία άλλωστε αυτή θα μπορούσε και μελλοντικά να είνε γόνιμη. Με την πάροδο του καιρού και την επικράτηση της δημοτικής ίσως να γινόταν σιγά-σιγά κατορθωτή η ολοκληρωτική νίκη τής δημοτικής πάνω στους όρους: Να βρεθή δηλαδή η κατάλληλη λέξη για κάθε όρο, χωρίς φυσικά ακρότητες και υπερβολές, πράμα πού δεν το θεωρώ αδύνατο. Κάτι τέτοιο όπως ξέρουμε έχει γίνει στην επίσημη ευρωπαϊκή ορολογία όπου πολλοί πρωτοπόροι ερευνητές εδημιούργησαν όρους με βάση τη κοινή διάλεκτο ιδίως σε μερικούς νεώτερους κλάδους της ιατρικής, που διατελούν σε διαρκή εξέλιξι σαν την ψυχιατρική. Όροι λ.χ. σαν τους: Gedanken-autwerden, gedanken, gesmachtegedanken, salade des mots, scies verbales, devidage des souvenirs, non sens, dissidence, scission du moi, derivation κ. α., αποδίδουν θαυμάσια. το νόημά τους, προέρχονται άπα την κοινή σε χρήση γλώσσα και είνε απόλυτα νοητοί στον κάθε μορφωμένο άνθρωπο.

Για την τελευταία μάλιστα αυτή επιστήμη, την ψυχιατρική, φρονώ ότι η επικράτηση της δημοτικής θα είνε σωτήρια. Ξέρουμε τις φοβερές δυσκολίες πού δοκιμάζουμε όταν θέλουμε να μετατρέψουμε στή σημερινή καθαρευουσιάνικη ορολογία τα όσα αισθάνονται ή σκέπτονται οι ψυχικοί μας άρρωστοι.. Γιατί ποτέ δεν πετυχαίνει κανείς αυτή τη μετάφραση χωρίς ζημιά και χωρίς παραποίηση, σε βαθμό που καταντά πολλές φορές στή θέση της ζωντανής διατύπωσης του άρρωστου να τοποθετούμε άνοστες και νεκρές λεξικές φόρμουλες ανίκανες ν’ αποδώσουν με ζωντάνια τον ενδόμυχο παλμό της νευρωσικής ή ψυχωσικής αισθαντικότητας. Η επιστήμη είνε αλήθεια, ενώ η γλώσσα που σήμερα την εξυπηρετεί είνε ψεύτικη και η επιστήμη, έλεγε ο Κλώντ-Μπερνάρ, πρέπει πρώτα-πρώτα να είνε μια καλοφτιαγμένη γλώσσα. Ας αρχίσουμε λοιπόν, τη δουλειά της αναπροσαρμαγής με την πίστη που αρμόζει σ’ ένα μεγάλο μεταρρυθμιστικό έργο και που η νεώτερη γενηά των γιατρών θα πρέπη νάχη τη φιλοδοξία να φέρη σε αίσιο τέρμα.