Ερμηνεία

Καθόντουσαν στο πάρκο. Φύσηξε ένα ανεπαίσθητο ρεύμα αέρα. Πέσανε από ψηλά
γλιστρώντας δυο τρία μικρά λευκά φτερά.
      Είπε εκείνος:
«Θα ’ναι από τις δεκοχτούρες».
      Εκείνη, που καθόταν δίπλα του, χαμογέλασε,
«Όχι», είπε, «μάλλον μόλις πέρασε ένας άγγελος».

Εισήγηση

Είπε και με κοίταξε με νόημα: «Το τραγικό σήμερα δεν βρίσκεται στη θεοδικία, όπως στην αρχαία τραγωδία, αλλά στη σιωπή, στην απόλυτη σιωπή. Τότε που δεν υπάρχει καμιά απάντηση».

Απόδραση

Είχα παρατηρήσει πως όλες οι αποδράσεις γίνονταν ανοίγοντας λαγούμια στη γη.
Τώρα έβλεπα πως γλίτωνα μόνον αν έσκαβα τον ουρανό. Εκείνον τον ουρανό, που έλεγε κι ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης.

Αναζήτηση

Την αναζητούσε δέκα χρόνια, Τέλος την αναγνώρισε ένα βράδι, όταν εκείνη, με μια άφταστη χάρη, λύγισε τα γόνατα για να σηκώσει ένα βιβλίο.

Πρόδρομος Μάρκογλου
Κείμενα μακράς πνοής
Κέδρος 2009

Το «χάπι» της ουτοπίας

[…] Η αύξηση του μέσου όρου ζωής, η αθανασία είναι η πιο μακρόβια χίμαιρα στην ιστορία. Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι προσπαθούσαν να κερδίσουν την αθανασία με την υστεροφημία – να υπάρχουν εσαεί στη σκέψη όλων. Οι αλχημιστές του Μεσαίωνα με τη φιλοσοφική λίθο. Οι οπαδοί των θρησκειών, με την πίστη στην αθανασία της ψυχής. Οι ιδεολόγοι, με τις παμπάλαιες επιθυμίες της ανθρωπότητας, για δικαιοσύνη, ισότητα, δημιουργία ενός νέου κόσμου, ενός νέου ανθρώπου – μέχρι την κατάρρευση των πολιτικών ιδεολογιών. Η πολιτική δεν υπόσχεται σήμερα κάτι. Μπροστά σ’ αυτήν την παράλυση του ουτοπικού πνεύματος, η επιστήμη προσφέρει ατομικές εγωιστές λύσεις σε κάθε εκδοχή (βλαστοκύτταρα, ανταλλακτικά οργάνων, κλώνους…). […] Η κούρσα της επιστήμης για το ελιξίριο της ζωής είναι μάλλον σημάδι μιας παρακμιακής εποχής. Ζούμε την επιστημονική σοφία και τη ματαιότητα, την άρνηση και τη δεκτικότητα, την απληστία, τη μισαλλοδοξία, μέσα από μια σχεδόν καθολική σύγχυση πεποιθήσεων και αξιών. Κάτι που δεν αφήνει ευδιάκριτη χαραμάδα στο μέλλον.

Τασούλα Kαραϊσκάκη
Καθημερινή 12-7-2009

Δέκα οικονομολόγοι απαντούν για την κρίση

[Εγκώμιο ψυχολογίας, φιλοσοφίας και ιστορίας]

Από την επιστολή ομάδας δέκα διακεκριμένων άγγλων οικονομολόγων με την οποία απαντούν στο ερώτημα  που ετέθη στο London School of Economics από τη βασίλισσα της Αγγλίας, σχετικά με το γιατί ελάχιστοι οικονομολόγοι προέβλεψαν τη χρηματοπιστωτική κρίση.

[…] Συμφωνούμε με πολλές από τις θέσεις που διατυπώθηκαν από τους καθηγητές Μπέσλεϊ και Χένεσι […]. Θεωρούμε ωστόσο τη συνολική τους ανάλυση ανεπαρκή καθώς αδυνατεί να επισημάνει κάποιο μειονέκτημα στην εκπαίδευση ή στην κουλτούρα των ίδιων των οικονομολόγων. […] Η επιστολή των καθηγητών Μπέσλεϊ και Χένεσι δεν εξετάζει πώς η επικράτηση των μαθηματικών τεχνικών έναντι της πραγματικής ουσίας απέσπασε την προσοχή των οικονομολόγων από το βασικό σύνολο. Δεν κατορθώνει να αντικατοπτρίσει την τάση εξειδίκευσης σε περιορισμένες περιοχές έρευνας, εις βάρος κάθε συνθετικής θεώρησης. Για παράδειγμα, δεν εξετάζει την χαρακτηριστική απουσία της ψυχολογίας, της φιλοσοφίας ή της ιστορίας των οικονομικών από τη σύγχρονη εκπαίδευση των οικονομολόγων στα πανεπιστημιακά ιδρύματα κύρους. […] Αυτό που σπανίζει είναι η επαγγελματική σοφία εμπεριστατωμένη από την πλούσια γνώση ψυχολογίας, θεσμικών δομών και ιστορικών προηγούμενων. Αυτή η ανεπάρκεια έχει γίνει εμφανής σε εκείνους τους οικονομολόγους που παρέχουν συμβουλές σε κυβερνήσεις, τράπεζες, επιχειρήσεις και ινστιτούτα πολιτικής. Οι μη εξειδικευμένες προειδοποιήσεις για την πιθανή αστάθεια του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος θα έπρεπε να είχαν τύχει μεγαλύτερης προσοχής. Θεωρούμε ότι η στενή εκπαίδευση των οικονομολόγων –η οποία επικεντρώνεται σε μαθηματικές τεχνικές και στην οικοδόμηση ανεξέλεγκτων εμπειρικώς επίσημων μοντέλων– αποτελεί βασικό λόγο για αυτή την αποτυχία του επαγγέλματός μας. Αυτό το μειονέκτημα ενισχύεται από το κυνήγι της μαθηματικής τεχνικής αυτής καθεαυτής σε πολλά κορυφαία επιστημονικά έντυπα και τμήματα οικονομικών. […] Τα μοντέλα και οι τεχνικές είναι σημαντικά. Αλλά δεδομένης της πολυπλοκότητας της παγκόσμιας οικονομίας, αυτό που απαιτείται είναι ένα ευρύτερο φάσμα μοντέλων και τεχνικών που ορίζεται από έναν πολύ μεγαλύτερο σεβασμό στην ουσία και περισσότερη προσοχή στους ιστορικούς, θεσμικούς, ψυχολογικούς και άλλους άκρως σχετικούς παράγοντες. […]

ΒΗΜΑ Ιδεών τχ 30, 1/10/2009, σελ. 31