Απεβίωσε ο εθνολόγος  Claude Lévi-Strauss

Λίγοι επιστήμονες «ταξίδεψαν» τόσο μακριά όσο ο Claude Lévi-Strauss εξερευνώντας τους κρυμμένους μηχανισμούς του πολιτισμού. Μέσα από διαδρομές ποικίλες και συγκλίνουσες, επεχείρησε να κατανοήσει αυτή τη μεγάλη συμβολική μηχανή που συγκεντρώνει όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής, από την οικογένεια μέχρι τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, από τα έργα τέχνης μέχρι τους τρόπους της εστίασης. Το παράδοξο των πολύ μεγάλων έργων, αυτών που είναι πράγματι καίρια, είναι πως μπορούν να χαρακτηριστούν με λίγες λέξεις. Έτσι, μπορούμε να πούμε ότι ο Lévi-Strauss αποκρυπτογράφησε το σολφέζ του νου. Τουλάχιστον, το προσέγγισε από πολύ κοντά, με ακρίβεια και με εννοιολογική έμπνευση. Η αναφορά σε σολφέζ του νου δεν προεκτείνει μόνο αυτή τη μουσική μεταφορά που είναι πάντα παρούσα στο έργο του εθνολόγου. Πρέπει να την πάρουμε κατά λέξη. Ακόμα κι όταν κάθε μέρα τραγουδάμε τα ινερλούδια της κοινωνικής ζωής, ακόμα κι αν γνωρίζουμε απ’ έξω τις μελωδίες των μύθων ή των γάμων, δεν γνωρίζουμε αυτό που οργανώνει τα συστήματα αυτά. Η συνείδησή μας δεν μας αποκαλύπτει τίποτε αυθόρμητα για τις διαδικασίες που λειτουργούν στο ευρύ πεδίο του κοινωνικού συμβολικού. Γι’ αυτό και αγνοούμε τους κανόνες της λειτουργίας, τους νόμους των συνδυασμών τους. Μας λείπει ένα σολφέζ. Γι’ αυτό, πίσω από την αποπροσανατολιστική αφθονία των κανόνων συγγένειας, των τοτέμ και των μύθων, πίσω από τον εμφανή «θόρυβο» των οικονομικών ανταλλαγών και της καλλιτεχνικής δημιουργίας, ο Lévi-Strauss θέλησε να ανακαλύψει κάτι περισσότερο, όχι ένα μοναδικό και απομονωμένο τμήμα τους, αλλά μερικές από τις δομές που τα παράγουν, ανεξάρτητα από τη θέληση των δημιουργών και των συνειδήσεων. […]

Roger-Pol Droit
Le Monde, 5/11/2009