Η Ιστορία -και η Ψυχολογία γενικά και ειδικότερα η Ψυχανάλυσηανήκουν σε ένα κοινό επιστημολογικό πεδίο, το οποίο έχει ως κύριο χαρακτηριστικό το λόγο και την πράξη. Η Ιστορία αναδεικνύει κυρίως την αναφορική διάσταση του λόγου, ενώ η Ψυχανάλυση τη σημαίνουσα διάσταση του. Η σχέση της Ιστορίας με την Ψυχανάλυση και ειδικότερα η Ιστορία ως αντικείμενο ψυχαναλυτικής θεώρησης, βρίσκει εφαρμογή στην ψυχοβιογραφία και στην ψυχοϊστορία.

Η ψυχοβιογραφία, που αποτελεί μια ολιστική προσέγγιση της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς του ατόμου, χρησιμοποιεί συστηματικά την ψυχολογική θεωρία για να αναλύσει και να εξηγήσει τη ζωή του και να μας δώσει όχι μόνο την καταγραφή, αλλά και την κατανόηση της προσωπικότητας και των πράξεων του. Έτσι η ψυχοβιογραφία προσπαθεί να διακρίνει και να αποκαλύψει τις πραγματικές πλευρές της προσωπικότητας του ατόμου, τους παράγοντες που επηρέασαν τη διάπλαση και ολοκλήρωσή της καθώς και τις αξίες του και τα κίνητρα –συνειδητά και ασυνείδητα– των συμπεριφορών του και να τα παρουσιάσει με οργανωμένο τρόπο μέσω της εφαρμογής της ψυχολογικής θεώρησης. Είναι προφανές, ότι η ψυχοβιογραφία είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν αφορά άτομα που είχαν σημαντικό ρόλο και επίδραση σε μια ιστορική περίοδο. Η ψυχοϊστορία επιχειρεί να διατυπώσει μια γενική θεωρία για την ιστορική εξέλιξη, η οποία βασίζεται σε αυστηρά ψυχαναλυτικές έννοιες.

[…]

Ο κ. Αριστείδης Διαμαντής χειρίζεται με επάρκεια και επιτυχία την ψυχογραφική προσέγγιση του Ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη, αναλύει τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του, ερμηνεύει τους παράγοντες που την διαμόρφωσαν και την επηρέασαν και περιγράφει τη συναισθηματική του κατάσταση κατά τη διάρκεια των ναυτικών επιχειρήσεων των Βαλκανικών Πολέμων. Διαβάζοντας το βιβλίο του κ. Διαμαντή γίνεται κατανοητό, γιατί ο νεαρός Παύλος Κουντουριώτης αποφάσισε να γίνει «ναυτικός στα πολεμικά», γιατί εξελίχθηκε σε ικανότατο και τολμηρό αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού, γιατί σεβάστηκε τους θεσμούς, γιατί παρά τον έντονο και φλογερό πατριωτισμό του δεν έγινε μέλος της «Εθνικής Εταιρείας», γιατί αναδείχθηκε σε εμπνευσμένο και γενναίο ναυτικό ηγέτη σε κρίσιμες στιγμές, γιατί «έκανε του κεφαλιού του» τις φορές που δεν ακολούθησε τις υποδείξεις του υπουργείου Ναυτικών, γιατί ενώ είχε υποστεί γαστρορραγία μετά τη ναυμαχία της Έλλης και Λήμνου αγνόησε τις συμβουλές των ιατρών και παρέμεινε στον «Αβέρωφ», γιατί ακολούθησε τον Ελευθέριο Βενιζέλο στη Θεσσαλονίκη και γιατί ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας κάτω από δύσκολες συνθήκες αντιμετώπισε τα πράγματα με τη γνωστή σωφροσύνη του, την υψηλή αίσθηση του καθήκοντος και την απλότητα του. Βέβαια η μονογραφία του κ. Διαμαντή δεν αναδεικνύει μόνο την προσωπικότητα του Παύλου Κουντουριώτη ως ναυτικού ηγήτορα ή ως υπεύθυνου πολιτικού σε κρίσιμες στιγμές, αλλά και τις ανθρώπινες στιγμές του, ως πατέρα και παππού, ενώ παράλληλα περιγράφει τη δράση του Πολεμικού Ναυτικού στους Βαλκανικούς Πολέμους και την κατάσταση στην Ελλάδα κατά τα τέλη του 19ου και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.