Πολλές φορές οι σύγχρονοι γιατροί παρασύρονται από την ιλιγγιώδη τεχνολογική εξέλιξη, που βλέπουν γύρω τους και η οποία μάλιστα κατακλύζει την εργασία τους, σε σημείο που να νομίζουν ότι ασκούν ένα τεχνολογικό επάγγελμα. Οι συνάδελφοι χειρουργοί για παράδειγμα, εκείνο που ζητούν είναι μια καλύτερη τοπογραφική απεικόνιση της βλάβης και μια ακριβέστερη μέθοδο προσέγγισης και διατομής της. Έτσι είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένοι με τις σύγχρονες μεθόδους λεπτομερούς απεικόνισης των ανατομικών μερών του σώματος, που προσφέρει η μαγνητική τομογραφία με τις καθημερινές βελτιώσεις της. Από την άλλη με τα μηχανήματα ρομποτικής χειρουργικής, έχουν την ευκαιρία να βλέπουν σε δεκαπλάσια μεγέθυνση το χειρουργικό τους πεδίο και να εκτελούν τομές με πλήρη ακρίβεια, εξουδετερώνοντας και τον παραμικρό τρόμο του χεριού τους.

Όμως παρόλα αυτά, ακόμα και οι χειρουργοί έχουν ανάγκη να πείσουν τους ασθενείς τους να τους εμπιστευτούν. Επιπλέον οι χειρουργοί στη συνέχεια οφείλουν να υποστηρίζουν ακόμα και ψυχολογικά τους ασθενείς τους, στη δύσκολη διαδικασία της επούλωσης. Μια διαδικασία, που όπως ξέρουμε καλά εμείς οι ψυχίατροι, εξαρτάται αρκετά και από την ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς, καθώς και από τη στάση του προς την αρρώστια του, τον γιατρό του και το περιβάλλον, οικογενειακό και κοινωνικό.

Ακόμα και αυτοί οι τεχνοκράτες της υγείας, οφείλουν να γνωρίζουν τον καταλληλότερο τρόπο, για να ανακοινώνουν δυσάρεστες διαγνώσεις στους ασθενείς τους, αλλά και να χειρίζονται την αγωνία των συγγενών τους. Ακόμα και αυτοί πρέπει κάθε φορά να εκτιμούν το κόστος και το όφελος, που θα προκληθεί από κάθε τους επέμβαση στον άρρωστο. Ακόμα και αυτοί θα πρέπει να μπορούν να έρχονται συναισθηματικά στη θέση του ασθενούς τους, αυτό που εμείς οι ψυχίατροι αποκαλούμε αγγλικά empathy [ενσυναίσθηση (;) κανένας ελληνικός όρος δεν έχει καθιερωθεί πλήρως].

Και εάν έτσι έχει η κατάσταση για μια «τεχνολογική» ειδικότητα, που είναι η Χειρουργική, τι να πει κανείς για την Ψυχιατρική. Μπορεί καθημερινά να γίνεται όλο και περισσότερο «βιολογική», δηλαδή να αποκαλύπτεται προοδευτικά το βιολογικό υπόβαθρο, πάνω στο οποίο «γράφεται» η συμπεριφορά μας, αλλά παράλληλα κατανοούμε και τις επιρροές που δέχεται αυτό το υπόστρωμα και οι λειτουργίες του, από το περιβάλλον. Κατανοούμε τις εγγραφές που είναι εκεί από τη γέννηση μας, εκείνες που γράφτηκαν όταν ακόμα το υπόστρωμα ήταν μαλακό και εύπλαστο, αλλά και αυτές που έγιναν αργότερα και αποτελούν τις «συνήθειες» της ενήλικης ζωής μας.

Όπως λοιπόν συμβαίνει και για τις άλλες ιατρικές ειδικότητες, η Ψυχιατρική με τη βιολογική της εξέλιξη, δεν πρόκειται να γίνει ποτέ, στεγνά τεχνολογική. Όμως η πρόοδος στην έρευνα του εγκεφάλου, μας αναγκάζει να αποχωριστούμε τις φιλοσοφικές δοξασίες για τη διαμόρφωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Μπορεί να ακούγονται εξαιρετικά ενδιαφέροντα, από έναν άσχετο, τα περί ενδοβολής της επιθετικότητας, ως αιτιοπαθογένεια της κατάθλιψης, όμως και ο τελευταίος φοιτητής της Ιατρικής σήμερα γνωρίζει, για κάποια σεροτονινεργικά κυκλώματα που υπολειτουργούν.

Η Ψυχιατρική είναι καιρός να πετάξει τον μανδύα της μεταφυσικής, που την έφερνε κοντά στη Φιλοσοφία και τη Θεολογία και να ενσκήψει στην πεζή και μετρήσιμη βιολογική έρευνα. Η Ψυχιατρική ωριμάζοντας, εγκαταλείπει την αχαλίνωτη φαντασία και στριμώχνεται στον ορθολογισμό. Αντιλαμβάνομαι ότι αυτή η διαδικασία είναι για πολλούς ιδιαίτερα επώδυνη. Όμως δεν μπορούν να συνεχίζουν να εμποδίζουν την πρόοδο και κυρίως να συνεχίζουν να πωλούν αυτά τα φανταστικά όνειρα τους, για Επιστήμη, γιατί απλώς δεν είναι Επιστήμη. Είναι δοξασίες του παρελθόντος, που έχουν πια γίνει κομμάτι της Ιστορίας της Ιατρικής.

Πιστεύω ότι αν βοηθά σε κάτι αυτό το βιβλίο, είναι ακριβώς σε αυτήν την κατεύθυνση. Στην απαλλαγή των μύθων που συνοδεύουν την Ψυχιατρική και δυστυχώς εξακολουθούν να ταλαιπωρούν τον κόσμο. Η Ψυχιατρική βοηθούμενη από τη σύγχρονη βιολογική έρευνα του εγκεφάλου, έχει αποκρυπτογραφήσει πολλά από τα «μυστήρια», που έδιναν λαβή στη διατύπωση χιλιάδων δοξασιών και έκαναν τις ψυχικές αρρώστιες «θείες», «μαγικές» και «καταραμένες».